Ivo Vandekerckhove over ‘Happening’

26 mei 2017 § Een reactie plaatsen

Boekpresentatie 21 mei 2017, Loksbergen

Beste Johan, beste aanwezigen,

Ik sta hier een beetje onwennig. Toen Johan mij een tijdje geleden vroeg of ik zijn boek wilde inleiden, heb ik eigenlijk meteen ja gezegd zonder me af te vragen waarom hij dat nu precies aan mij vroeg.

Ik heb het hem overigens nog altijd niet gevraagd. Ogenschijnlijk heb ik met het onderwerp niet veel te maken. We hebben onze leeftijd gemeen, dat klopt. Allebei geboren in 1954.

Allebei zijn we in ongeveer dezelfde periode in Bokrijk naar school geweest. Een zeer progressieve school die ongetwijfeld sporen heeft achtergelaten in de persoonlijkheidsvorming van menig jongeman. Ook in die van Johan en in die van mezelf.

Ik heb gisteravond de tv-uitzending op Nederland 1  gezien waarin Johan vertelt over zijn boek. Het viel op dat de voorpagina van de krant waarvoor ik vandaag nog altijd werk in zijn uitgave van 25 mei 1977 – drie dagen na de feiten – een fysiek bewijs vormde voor het onmetelijk drama dat Johan als manneke van 13 jaar heeft moeten meemaken.

Van de ene dag op de andere werd hij samen met zijn broer en zus weeskind. Al 50 jaar draagt hij dat onverwerkt trauma met zich mee. Hoe lang hebben die verscheurende en onbeantwoorde vragen door zijn hoofd gegalmd? : wat is er in Godsnaam met mijn vader en mijn moeder gebeurd? Hoe is het gebeurd en vooral waarom zijn zij gestorven?

Vooraan in het boek getuigt hij hoe de Leica, het fototoestel dat hij voor zijn twaalfde verjaardag kreeg, hem op weg zette naar de wereld van de fotografie, een wereld waarin hij zich kon uitleven en die hem tegelijk de ruimte bood om te ontwikkelen, om op te groeien, of om zich terug te trekken telkens dat onderweg nodig was. “Lijfsbehoud,” zegt Johan daarover. De wereld van de fotografie leerde hem ook hoe hij moest observeren. Hij heeft zich hierin meesterlijk ontwikkeld.

Johan heeft gezocht naar antwoorden. Bij toeval heeft een stuk van de puzzel zijn weg gekruist. Onthutsend toeval. Een vreselijke confrontatie moet dat geweest zijn, Tegelijk een aansporing om op zoek te gaan naar de volledige waarheid.

Zonder op te geven, is hij blijven zoeken. Stukje voor stukje werden de feiten, “zijn bewijzen” bij elkaar geraapt. De herhaalde confrontatie met de groep achter de aanslag, met hen die ook vandaag nog overtuigd zijn dat de brand in de Innovation een goed doel diende, namelijk het verzet tegen het boosaardige Amerika dat in Vietnam een smerige oorlog uitvocht, die confrontatie met de zichzelf vergoelijkende moordenaars van zijn vader en moeder is verschrikkelijk.

Toch slaagt Johan erin om ook in hun huid te kruipen, en zich een stuk in te leven.

Na de jarenlange intense zoektocht naar de waarheid, naar de context en naar de exacte feiten is de drang om te schrijven, te publiceren groter dan de angst om te spreken. Uiteindelijk moest hij zich aan het schrijven zetten. Hij gebruikt de sleutelroman met gefingeerde namen als middel om zijn boodschap te brengen. Een boodschap die exact 50 jaar na de feiten eindelijk de waarheid aan het licht moet brengen. De namen van personen mogen dan fictief zijn, de aanwijzingen naar de werkelijkheid zullen voor de meeste lezers wel duidelijk zijn.

“Ik heb de bewijzen,” zegt Johan.  “Ik heb de bekentenissen op band.” Toch besluit hij de namen niet te noemen in het boek.

De voorbije dagen konden we in sommige commentaren op zijn boek al lezen dat precies die smoking gun ontbreekt, dat hij onomstotelijk bewijs in zijn schuif heeft laten liggen.

Misschien wil Johan hier seffens zelf op in gaan. Ik kan alvast veel begrip opbrengen voor de wijze waarop Johan het heeft aangepakt, voor de sluier die hij over identiteiten heeft gelegd.

In een van de interviews deze week zegt hij dat het aan onderzoeksjournalisten is om feiten en identiteiten te onthullen. Hij heeft zijn werk gedaan.

Striemend is zijn getuigenis over de Belgische justitie. Bij elk bezoek aan het justitiepaleis in Brussel blijkt het strafdossier over de brand in omvang af te nemen. “Justitie blijft een schandvlek voor onze democratie,” schrijft Johan in zijn inleiding.

In elk geval mogen we de kern van de boodschap van dit boek niet uit het oog verliezen. Namelijk dat jonge idealisten in een ideologie kunnen opgezweept worden naar absolute waanzin. Dat zij kunnen worden aangezet om barbaarse dingen te doen. In dat opzicht zijn de parallellen met de aanslagen van vandaag in Parijs, Brussel of elders treffend. Ook vandaag 50 jaar later worden aanslagen gepleegd in naam van het grote gelijk, in naam van de oorlog tegen onrecht, in naam van de strijd voor een betere wereld. Bij die aanslagen komen telkens vele onschuldige mensen om het leven.

Valse voorwendsels zijn van alle tijden. Licht beïnvloedbare jongeren op sleeptouw nemen is een herkenbaar gebruik van raddraaiers.

De slachtoffers zijn even onschuldig als de vader en de moeder van Johan.

Johan, jouw boek is onthullend, verklarend, zeer leerrijk en meeslepend. Resultaat van niet opgeven, van heel veel en hard werk.

Van mijnentwege, een welgemeende en ferme dankjewel en een dikke proficiat.

Ivo Vandekerckhove

Loksbergen, 21 mei 2017

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Wat is dit?

Je leest nu Ivo Vandekerckhove over ‘Happening’ voor VrijdagBlog.

Meta

%d bloggers liken dit: