Inleiding boekvoorstelling De Dierbaren door Max Temmerman

25 april 2014 § Een reactie plaatsen

Dames en heren,

Laten we allemaal, gewoon the crap cutten. Dit boek is fantastisch. Ik heb het in één ruk uitgelezen, nu en dan een schaterlach bedwingend. Rudy Van Schoonbeek heeft het in één ruk uitgegeven en Valerie Eyckmans heeft het in één vloeiende gulp uit haar pen zien vloeien, zonder de minste inspanning, bijna helemaal als vanzelf. Dit boek is zo geweldig dat het potten gaat breken. Dit boek is zo straf dat het een langere levensduur gaat hebben dan zelfs de grootste optimisten onder jullie kunnen inschatten. De Dierbaren, dames en heren, is namelijk wat men noemt een instant klassieker. En daarom:
cut the crap. We zijn hier met [x] aantal dierbaren aanwezig, maar ik voorspel u: binnen vijf, tien jaren, hangen er aan elke toog van Groot-Antwerpen zielige mannen en verlepte vrouwen te beweren dat ze erbij waren, toen ‘De Dieren’, want zoals dat gaat is er geen groter ereteken voor succes denkbaar dan een afkorting, toen ‘De Dieren’ dus werd voorgesteld. In dinges, dat museum daar, op ’t Zuid, het Kmsdinges.
Cut the Crap dus: ik ga nu een foto nemen van jullie allemaal – om die verlepte mannen en zielige vrouwen, bij voorbaat de mond te snoeren. Jullie waren erbij. Jullie hebben Valerie Eyckmans’ meteorietgelijke succeslancering van bij het begin meegemaakt en ondersteund. Jullie, en niemand anders is mevrouw Eyckmans tot haar allerlaatste dag eerbied en dank verschuldigd. Ik wil haar daar blijvend aan herinneren, en daarom, als kleine houvast: deze succes-selfie.

voorstellig de dierbaren  (17)

Voilà. En nu terzake. ‘De Dieren’ dus. (Laten we die afkorting alvast vanavond met z’n allen ingang doen vinden, het kan mevrouw Eyckmans’ succes alleen maar ten goede komen…) Ik moet bekennen: ik was een late bekeerling.
Ik heb Valeries eerste roman, Verloren Maandag slechts maanden na lancering gekocht en gelezen en ik heb die laattijdigheid proberen goed te maken door iets te doen wat ik anders nooit doe, of beter: door iets te doen wat Vlaamse auteurs doorgaans nooit doen. Ik heb op facebook & instagram reclame gemaakt voor een boek dat niet van mezelf is. Ik heb een schoon, wazig fotootje gemaakt van de cover, heb er mevrouw Eyckmans in getagd (ik dacht, als ik hier als een naïeve weldoener onder mijn eigen duiven zit te schieten, laat het dan geweten zijn, opdat ik op z’n minst wat dankbaarheid in ruil krijg), en ik heb haar debuut en passant vergeleken met de verhalen van David Sedaris, maar dan grappiger, snediger, relevanter en beter. En ja, ik heb goed nieuws: De Dierbaren is nog beter dan z’n voorganger! En wel om verschillende, empirisch vaststelbare redenen.

Om te beginnen zit er vaart in ‘De Dieren’. Mevrouw Eyckmans is er in geslaagd haar zinnen te laten denderen, de ene overdonderende scene de andere te laten opvolgen nog voor die de kans heeft gekregen ietwat in te zakken, met dialogen die als vuurwerkstaafjes de kersen op de taart vervangen. De lezer weze gewaarschuwd: dit is een boek waaruit je onmogelijk ’s avonds voor het slapen gaan enkele pagina’s leest. De boek leest als de Thalys naar Parijs. Onderweg kunt ge d’r niet uit, en voor dat je ’t weet, ben je gearriveerd op je bestemming.

Ten tweede: ‘De Dieren’ levert commentaar op onze wereld zonder gratuit te worden. Dat zijn twee complimenten in één, voor de goede verstaander. Là Eyckmans levert graag commentaar. Op vanalles en nog wat, dat is geweten.
Als je haar debuut, vanwege de focus op werk en professionaliteit, zou kunnen vergelijken met een kruising tussen Het Eiland en Nurse Jackie (het hoofdpersonage beeld ik mij even mooi, verslaafd en grimmig in), dan komen hier the Desperate Housewives uit the Sopranos een pintje drinken bij Frank en Simonneke. We krijgen een Vlaanderen te zien dat nu en dan confronterend hard op onze eigen straat lijkt, pijnlijk en hard soms, nooit gratuit dus, maar altijd onthullend en grappig. Ik woon vlak bij een kleuterschool, en elke ochtend, als ik tussen de stationair draaiende auto’s en kinderfietsjes en keuvelende moeders moet slalommen, moet ik aan deze scene denken:

“Ondertussen was Linda opgelucht dat ze niet hoefde deel te nemen aan het sociale circus dat dagelijks zijn tenten opsloeg aan de schoolpoort, en ze had zich in de loop der jaren enkele trucjes eigen gemaakt die haar van haar zogezegde verplichtingen ontsloegen. Zo nam ze vaak haar telefoon uit haar tas voor ze zich naast de andere schoolpoortmoeders stationeerde, en deed ze net of ze in gesprek was terwijl ze wachtte op Finn. Met het mobieltje tussen haar schouder en oor geklemd wuifde ze dan verontschuldigend naar de andere moeders, die in een kringetje stonden te roddelen. Eén keer was het haar overkomen dat haar telefoon tijdens een nepgesprek was beginnen te rinkelen, net toen ze het raampje naar beneden had gedraaid om de auto te verluchten – ze had een kwartier eerder een sigaret gerookt.” (p. 43)

Ten derde: Valerie Eyckmans laat haar personages leven. Ik kan na Verloren Maandag niet meer door sommige delen van Antwerpen wandelen, zonder aan die roman te denken. Dat komt omdat ze ook zo filmisch schrijft. De personages spatten van het papier, en kleuren in één beweging hun omgeving mee in. De hoek van mijn straat zal voor de komende jaren een dierbare hoek blijven.
Turnzalen, & naaktstranden trouwens ook.

Ten vierde: ik kan zo blijven doorgaan. Ik ga dat niet doen. dames en heren:
laten we allemaal aanstonds twee exemplaren kopen van deze prachtige, sterk gecomponeerde, verfrissende, originele en guitige roman. ‘De Dierbaren’ neemt je mee, ontroert, doet naar adem happen en blijft tot het einde verbazen.
Koop hem voor jezelf en voor die ene vriend van je op Facebook, die geen kans laat liggen om de wereld te wijzen op zijn kattenfixatie. Die werkloze man of gepensioneerde vrouw met te weinig echte vrienden, te veel vrije tijd en een huisdier. Iedereen kent zo iemand. Ze gaan genieten van dit boek, al gaat Poessie niet zo gek lang mee…

Max Temmerman

Advertenties

Waar ben ik?

Je ziet het archief van april, 2014 om VrijdagBlog.